Eski Sabunhane

01 Fikir

Ayvalık’ın zeytinyağı ekonomisinin bir parçası olan bu sabunhane, 19. yüzyılın sonlarında yapılmış; kalın taş duvarları, ahşap çatı makasları ve yüksek bacasıyla kıyının sanayi mirasından kalan az sayıdaki tanıktan biri. Yapıyı bir sanat atölyesi ve sergi mekânı olarak yeniden işlevlendiriyoruz. İlkemiz açık: binanın üretim geçmişini silmeden, yeni kullanımı onun izleri arasına yerleştirmek. Kazanların oturduğu yerler, sabun kalıplarının izleri ve is lekeleri korunuyor.

02 Mekân

Zemin kattaki büyük üretim salonu, bölünmeden sergi alanı olarak kullanılacak; hareketli panolar farklı sergi düzenlerine izin veriyor. Üst kattaki eski kurutma odaları beş sanatçı atölyesine dönüşüyor. Yeni dikey dolaşımı — merdiven, asansör ve ıslak hacimler — binanın içine değil, arka avluya eklenen hafif bir çelik kuleye yerleştirdik; tarihi yapıya en az müdahaleyle bugünün erişilebilirlik koşullarını sağlıyoruz. Avlu, açık hava atölyesi ve kafe olarak kullanılacak.

03 Malzeme ve yapım

Şantiye restorasyonun en hassas aşamasında: çatı örtüsü söküldü, ahşap makasların her biri numaralanıp durumuna göre onarım ya da protez kararı verildi. Taş duvarlarda derz temizliği ve doğal hidrolik kireç harcıyla yeniden derzleme sürüyor. Yan duvardaki yapısal çatlak, paslanmaz çelik dikiş çubuklarıyla bağlanıyor. Yeni kule galvaniz çelik ve çinko kaplama; tarihi yapıdan ince bir cam derzle ayrılıyor, bağlantı tamamen sökülebilir.

04 Işık

Üretim salonunun ışığı, yüksek ve dar pencerelerden geliyor; sergi için ışığı artırmak yerine bu pencerelerin karakterini korumayı seçtik. Çatı mahyası boyunca, eski havalandırma fenerinin yerinde yeniden açacağımız bir ışık şeridi salonun ortasını aydınlatacak. Sanatçı atölyeleri kuzey pencerelerinden düzgün, değişmeyen bir ışık alıyor. Gece, yalnızca baca ve taş cephe yere gömülü armatürlerle hafifçe aydınlatılacak; yapı kıyıda bir işaret olarak okunacak.